Czy pieniądze z programu Rodzina 500 + są bezpieczne przed zajęciem przez komornika?

Marcin Bartnik        07 kwietnia 2016        Komentarze (0)

W pierwszym wpisie na moim blogu chciałbym poruszyć kwestię ważną dla wielu osób, a mianowicie czy pieniądze pochodzące z programu Rodzina 500 + są chronione przed egzekucją przez komornika.

Zgodnie z obowiązującymi przepisami świadczenie wychowawcze (tak w ustawie (1) zostało określone świadczenie z programu Rodzina 500 +) nie podlega egzekucji (2). 

Oznacza to, że komornik nie może zająć świadczenia u „źródła”, czyli podmiotu który je wypłaca dłużnikowi. Sytuacja zmienia się jednak, kiedy pieniądze trafiają na rachunek bankowy dłużnika zajęty przez komornika. Wówczas ochrona przed egzekucją się kończy. Informowała o tym m.in. Krajowa Rada Komornicza w piśmie z dnia 16 marca 2016 r. skierowanym do premier Beaty Szydło.

Dzieje się tak pomimo że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądowym środki niepodlegające zajęciu u „źródła” nie tracą swojego specjalnego charakteru po wpływie na rachunek bankowy dłużnika. W związku z tym zajęcie rachunku bankowego nie może obejmować tych środków (3). W praktyce jednak dzieje się inaczej – ani bank ani komornik nie mają realnych możliwości ustalenia skąd pochodzą środki znajdujące się na rachunku bankowym dłużnika.

Jak wygląda w praktyce egzekucja z rachunku bankowego dłużnika

Zgodnie z obowiązującymi przepisami gdy na rachunek bankowy dłużnika zajęty przez komornika trafiają pieniądze bank ma obowiązek ich niezwłocznego przekazania komornikowi (4).

Bank nie wnika jakie środki znajdują się na zajętym rachunku bankowym dłużnika i czy podlegają one egzekucji czy też nie. Żaden przepis prawa go do tego nie zobowiązuje.

Pieniądze przekazane przez bank nie „leżą” u komornika zbyt długo. Przepisy zobowiązują go do ich przekazania wierzycielowi w ciągu 4 dni od momentu ich wpływu (5). Może się więc okazać, że dłużnik nie zdąży wyjaśnić komornikowi jakie środki znalazły się na zajętym rachunku i przedstawić odpowiednich dokumentów potwierdzających ten fakt przed przekazaniem pieniędzy przez komornika wierzycielowi. Często egzekucję prowadzi komornik mający siedzibę oddaloną o setki kilometrów od miejsca zamieszkania dłużnika, co w znaczny sposób utrudnia kontakt dłużnika z komornikiem.

Po przekazaniu przez komornika pieniędzy wierzycielowi dłużnik będzie miał niewielką szansę na ich odzyskanie. Wątpię, aby jakikolwiek wierzyciel zgodził się na ich dobrowolny zwrot.

Jeszcze jedna ważna kwestia – zajęcie rachunku bankowego przez komornika obejmuje nie tylko pieniądze znajdujące się na rachunku w chwili zajęcia, ale także te, które zostaną wpłacone na rachunek po dokonaniu zajęcia (6). Dopóki rachunek jest zajęty, bank będzie przekazywał wpływające tam środki komornikowi.

Na marginesie należy jeszcze wspomnieć, że zgodnie z przepisami Prawa bankowego pieniądze znajdujące się na rachunku bankowym są wolne od zajęcia do pewnej wysokości (7). Nie jest to stała kwota. Stanowi ona trzykrotność przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw, bez wypłat nagród z zysku, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego. W lutym 2016 r. wynagrodzenie to wyniosło 4.137,45 zł. Obecnie więc kwota wolna od zajęcia wynosi 12.412,35 zł. W związku z tym środki znajdujące się na rachunku bankowym nieprzekraczającej tej kwoty powinny być bezpieczne.

W praktyce wyliczenie tej kwoty może być problematyczne, szczególnie jeśli dłużnik dokonuje wielu operacji na rachunku lub jeśli posiada kilka rachunków w jednym banku (np. jeden oszczędnościowy, a drugi oszczędnościowo – rozliczeniowy). Dlatego kwota wolna od zajęcia także nie zawsze ochroni środki niepodlegające zajęciu, które znajdą się na rachunku bankowym dłużnika.

W jaki sposób rodzice – dłużnicy mogą bezpiecznie odebrać pieniądze 

z programu Rodzina 500 + ?

Najlepszym rozwiązaniem dla zadłużonych rodziców jest odbiór świadczenia w gotówce. Chodzi nie tylko o rodziców wobec których toczy się obecnie postępowanie egzekucyjne, ale także takich, którzy spodziewają się wszczęcia przeciwko nim postępowania w najbliższej przyszłości.

W samym wniosku o ustalenie prawa do świadczenia nie ma możliwości wyboru sposobu wypłaty środków (przelew na rachunek bankowy czy gotówka). W części końcowej wniosku znajduje się jedynie rubryka w której wpisuje się numer rachunku bankowego do wpłaty. Nie oznacza to jednak, że wypłata świadczenia nie może nastąpić w gotówce. Na stronie internetowej Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej  znajduje się informacja, że świadczenie może zostać wypłacone na rachunek bankowy lub w gotówce (8). Kwestia ta nie została uregulowana w ustawie. Każdy organ właściwy do wypłaty świadczenia ustala ją samodzielnie. Jeśli dany organ nie będzie umożliwiał wypłaty w gotówce, pozostaje wskazanie we wniosku numeru rachunku bankowego innej osoby.

Pamiętajmy, że świadczenie wychowawcze powinno być przeznaczone na pokrycie wydatków związanych z wychowaniem dziecka, a nie na spłatę długów jego rodziców.

  1. ustawa z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci,
  2. art. 833 § 6 kodeksu postępowania cywilnego,
  3. np. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 26 lutego 2015 r., sygn. akt III CZP 104/14,
  4. art. 889 § 1 pkt 1 kodeksu postępowania cywilnego,
  5. art. 22 ustawy o komornikach sądowych i egzekucji z dnia 29 sierpnia 1997 r.
  6. art. 890 § 1 kodeksu postępowania cywilnego,
  7. art. 54 ust. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe,
  8. http://www.mpips.gov.pl/wsparcie-dla-rodzin-z-dziecmi/rodzina-500-plus/pytania-i-odpowiedzi/#Jak_otrzyma%C4%87_%C5%9Bwiadczenie,

{ 0 komentarze… dodaj teraz swój }

Dodaj komentarz

Następny wpis: